Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

1 marca obchodzimy w całej Polsce Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, upamiętniający członków antykomunistycznego i niepodległościowego podziemia. Święto to zostało ustanowione przez Sejm RP w 2011 roku z inicjatywy prezydenta Lecha Kaczyńskiego, by oddać hołd tym, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni i nadal walczyli o wolność Polski, przeciwstawiając się nowemu reżimowi. Data 1 marca nawiązuje do tragicznego wydarzenia z 1951 roku, gdy w warszawskim więzieniu przy ul. Rakowieckiej wykonano wyroki śmierci na członkach IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, w tym na jego przywódcy – ppłk. Łukaszu Cieplińskim.

Żołnierze Wyklęci, przez lata skazani na zapomnienie i określani mianem „bandytów”, dziś zajmują należne im miejsce w historii jako bohaterowie walki o suwerenność kraju. Ich niezłomna postawa i wierność ojczyźnie są istotną częścią polskiego dziedzictwa narodowego. W całym kraju odbywają się liczne wydarzenia upamiętniające – uroczyste apele, marsze, rekonstrukcje historyczne, msze święte, projekcje filmowe oraz spotkania edukacyjne, których celem jest przywrócenie pamięci o tych, którzy oddali życie za wolność.

W historii walki o niepodległość zapisało się wielu bohaterów, w tym także osoby związane ze Śląskiem.

Piotr Woźniak „Wir” – żołnierz Armii Krajowej, po wojnie zaangażowany w organizację podziemia niepodległościowego. Po ujawnieniu się w 1947 roku osiedlił się w Bytomiu i pracował jako nauczyciel. Wkrótce został aresztowany, torturowany i dwukrotnie skazany na karę śmierci, którą zamieniono na siedem lat więzienia. Po wyjściu na wolność angażował się w działalność nauczycielskiej „Solidarności” oraz publikował książki opisujące swoje doświadczenia wojenne i represje PRL. Jego autobiografia „Zapluty karzeł reakcji”, wydana w Paryżu w 1982 roku, stała się jednym z najważniejszych świadectw losów Żołnierzy Wyklętych. Zmarł w Bytomiu w 1988 roku, a jego imię nosi dziś jedna z ulic miasta.

Stefan Gurtler „Tse” – syn powstańca śląskiego, współzałożyciel Okręgu Śląskiego Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Był adiutantem dowódcy organizacji oraz jej łącznikiem, zajmował się rekrutacją nowych członków i kolportażem ulotek antykomunistycznych. W 1946 roku został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa i postawiony przed sądem wojskowym w Katowicach. Proces odbył się w kinie „Zorza” i miał charakter pokazowy – Gurtler oraz jego współtowarzysze zostali skazani na śmierć i rozstrzelani 28 grudnia 1946 roku w katowickim więzieniu. Ich ciała pochowano na cmentarzu w Katowicach-Panewnikach.

Przez lata władze komunistyczne próbowały wymazać ich z pamięci narodowej, przedstawiając jako wrogów systemu. Dziś, dzięki działaniom historyków i patriotów, ich historia wraca na należne jej miejsce. Żołnierze Wyklęci, nazywani także Żołnierzami Niezłomnymi, pozostają symbolem niezłomności i walki o wolność. Ich postawa, choć okupiona ogromnym cierpieniem, przypomina o wartości suwerenności i niezależności państwa polskiego.

W dniu ich święta oddajemy im hołd i przypominamy, że ich walka nie poszła na marne. Cześć ich pamięci!